Rộn ràng trên ‘cánh đồng cá’

Trending 4 weeks ago

Từ thành phố Đông Hà – Quảng Trị về hướng đông khoảng 15km, thị trấn Cửa Việt mộc mạc hiện ra. Nơi đây nổi tiếng với nghề phơi cá khô truyền thống.

Đến với thị trấn Cửa Việt và một phần của xã Gio Việt thuộc huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị vào những ngày đầu hè sẽ thấy không khí lao động nhộn nhịp. Khắp đường thôn, ngõ xóm xe ba gác nghi ngút hơi nước của những mẻ cá vừa hấp xong hối hả chạy ra “cánh đồng cá”.

Người dân nơi đây tận dụng tất cả các khoảng đất trống, kê những viên gạch cao cách mặt đất khoảng 30cm để phơi cá.

Quá trình sản xuất cá khô ở Cửa Việt trải qua nhiều công đoạn để ra được mẻ cá thơm ngon, đượm vị mặn mòi của biển. Ngay từ sáng sớm, những chủ lò đã có mặt tại cảng cá để thu mua, chọn những lô cá tươi ngon nhất.

Loại cá được phơi khô chủ yếu là cá nục và cá cơm. Có những chủ lò sở hữu cả thuyền đánh bắt cá nên có thể “tự cung, tự cấp” nguyên liệu. Cá thu mua hay tự đánh bắt cũng cần được tuyển chọn thêm một lần nữa và rửa sạch trước khi đưa vào lò hấp.

Mỗi lò sản xuất cá khô có khoảng 20 công nhân làm việc theo dây chuyền. Khi cá đang được một tốp thợ rửa sạch thì một tốp khác đã chuẩn bị những nồi nước lớn sôi ùng ục. Các chồng, vỉ được sắp xếp cá gọn gàng rồi đưa vào lò hấp khoảng 10 phút.

Kinh nghiệm của người thợ lành nghề mới biết được bao lâu thì cá đủ nhiệt vì kích thước cá khác nhau nên mỗi mẻ cần thời gian hấp khác nhau. Cá hấp ra lò được xếp ngay lên xe ba gác để vận chuyển ra chỗ phơi. Những chiếc xe nối đuôi nhau chạy thật nhanh ra bãi để tiếp tục được xếp lên vỉ phơi ở khu vực rộng lớn, chan chứa nắng gió.

Người dân nơi đây thường nói với nhau rằng nghề này “thích nắng sợ mưa” để nhấn mạnh sự quan trọng của thời tiết đối với quá trình sản xuất. Vì vậy, nghề phơi cá thường chỉ hoạt động từ tháng 3 đến tháng 9 hàng năm. Đang bưng bát cơm thấy trời có vẻ u ám, không ai bảo ai tất cả đều buông bát, bật dậy thu dọn cá.

Nếu vướng hạt mưa thì mẻ cá nhẹ cũng bị giảm chất lượng, nặng thì sẽ hỏng luôn. Năm nay, thời tiết những ngày tháng 3 vừa rồi không được nắng nên các chủ lò còn “cõng cá đi tìm nắng”. Họ thuê xe chở cá đã hấp lên tận vùng biên giới Lao Bảo cách đấy 90km để phơi.

Sau khoảng 2 ngày đủ nắng, cá nục khô sẽ được ngắt bỏ đầu hoặc tách xương để đóng túi, còn cá cơm thì được đóng gói luôn. Ở công đoạn này, các em học sinh, người lớn tuổi có thể đảm nhiệm. “Có những khi trúng luồng cá, thuyền về nhiều, chúng tôi không thuê nổi nhân công làm kịp thời” – chủ lò, anh Nguyễn Văn Mầu cho biết.

Thuở xưa, việc phơi cá được người dân thực hiện để bảo quản, dự trữ lương thực cho gia đình những mùa mưa gió, lụt lội. Với kinh nghiệm cũng như kỹ thuật được truyền qua các thế hệ, cộng với trang thiết bị đánh bắt hiện đại, lượng cá thu hoạch nhiều nên sản lượng cá khô hiện nay còn được cung cấp cho cả nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Nghề phơi cá khô không chỉ tạo ra nguồn thu cho người dân địa phương mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, trải nghiệm làng nghề. Du khách tới Cửa Việt có thể tham gia trực tiếp vào quá trình làm cá khô, tìm hiểu công việc của người dân địa phương, mang về những kỷ niệm đáng nhớ và sản phẩm độc đáo.

Tạp chí Heritage

More
Source vietnam
vietnam